Мінкульт патлумачыў, чаму згарэлую царкву ў Сцяпанках пазбавілі ахоўнага статусу

У Міністэрстве культуры Беларусі патлумачылі, чаму Свята-Міхайлаўскую царкву ў вёсцы Сцяпанкі Жабінкаўскага раёна, якая згарэла летам 2025 года, выключылі з Дзяржаўнага спіса гісторыка-культурных каштоўнасцей.

Чытайце таксама: Згарэлая царква ў Сцяпанках страціла статус помніка. Эксперты бачаць у гэтым небяспечны прэцэдэнт

Паводле ведамства, галоўнай перашкодай для яе навуковай рэстаўрацыі стала не толькі практычна поўнае знішчэнне будынка агнём, але і адсутнасць неабходных архіўных матэрыялаў.

У Мінкульце заявілі пра недахоп матэрыялаў для навуковай рэстаўрацыі

У ліпені 2026 года царкву XVII–XIX стагоддзяў афіцыйна пазбавілі статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці.

У адказе Міністэрства культуры адзначаецца, што ў дзяржаўных архівах няма матэрыялаў, якія дазволілі б аднавіць храм у адпаведнасці з навуковымі прынцыпамі.

«Дэтальная фотафіксацыя аб’екта (экстэр’еру і інтэр’ера), праектная дакументацыя і іншыя матэрыялы, якія маглі б даць поўнае і дакладнае ўяўленне аб царкве (на падставе якіх можна зрабіць навуковую, а не гіпатэтычную рэстаўрацыю аб’екта), у архівах Рэспублікі Беларусь адсутнічаюць», — паведамілі ў Міністэрстве культуры.

У ведамстве прыйшлі да высновы, што аднавіць святыню ў яе гістарычным выглядзе немагчыма.

Што стала з матэрыяламі даследаванняў

Пры гэтым сітуацыя выклікае новыя пытанні адносна захаванасці архіўнай спадчыны.

У 1970–1980-я гады падчас падрыхтоўкі шматтомнага выдання «Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» супрацоўнікі Акадэміі навук даследавалі больш за 14 тысяч гісторыка-культурных аб’ектаў. Гэтая праца суправаджалася стварэннем вялікага масіву фотаздымкаў, чарцяжоў, планаў, пашпартоў і іншых палявых матэрыялаў.

Дзе цяпер знаходзяцца гэтыя архівы і чаму яны аказаліся недаступнымі для сучасных рэстаўратараў, пакуль невядома.

Паводле інфармацыі аўтараў даследавання, існуюць чуткі, што гэтыя матэрыялы былі страчаныя яшчэ ў першыя гады незалежнасці Беларусі. Каб праверыць гэтую інфармацыю, ужо накіраваны афіцыйны запыт у Нацыянальную акадэмію навук Беларусі.

Адзін з найбольш каштоўных драўляных храмаў Беларусі

Свята-Міхайлаўская царква была ўзведзена каля 1780 года і лічылася адным з найлепш захаваных узораў заходнепалескага драўлянага дойлідства з элементамі барока.

Даследчыкі неаднаразова называлі яе адным з найбольш каштоўных помнікаў беларускай сакральнай архітэктуры. Акрамя таго, храм разглядаўся як адзін з магчымых кандыдатаў для ўключэння ў Спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.

Царква згарэла падчас рамонтных работ

Пажар адбыўся ў ліпені 2025 года.

Паводле афіцыйнай версіі, прычынай стала кароткае замыканне электраправодкі. Паведамлялася, што падчас рамонтна-аднаўленчых работ да сеткі адначасова падключылі некалькі энергаёмістых электрапрыбораў, што і прывяло да ўзгарання.

Пасля пажару мясцовыя ўлады паведамілі пра намер расчысціць тэрыторыю і распрацаваць праект новага будынка, які з’явіцца на месцы страчанай святыні.

Чытайце таксама: Дом, дзе Караткевіч пісаў «Каласы пад сярпом тваім», разбураецца. Музей абяцалі яшчэ сем гадоў таму

Будь на связи и в безопасности: подключи BGlobal VPN

Наш канал в Telegram. Присоединяйтесь!

Есть о чем рассказать? Пишите в наш Telegram-бот. Это анонимно и быстро